در آستانه ۱۱ فبروری، روز جهانی زنان و دختران در علم
زنان و دختران خانهنشین
زنان و دختران افغانستانی محروم از تحصیل، خانهنشین شده و کتاب میخوانند تا از دانش و آگاهی دور نمانند. ملل متحد بار دیگر از اداره طالبان خواسته است
تا ممنوعیت آموزش دختران را لغو کند.
محرومیت آموزش دختران در افغانستان، آینده علم را برای این قشر اجتماعی، دور از دسترس مینماید. حکومت مذهبی طالبان با محرومیت دختران و زنان از درس و تحصیل، عملاً علمآموزی برای این طبقه را ناممکن ساخته است.
جهان در روز جهانی زنان و دختران در علم، زنان و دختران افغانستان را تنها نگذارند و از این حق طبیعی آنها دفاع نموده و دادخواهی نمایند. وقتی از علم صحبت میشود نباید فراموش کرد که علم فقط یک روز نیست و حق مستمر در زندگی انسانها به دور از جنسیت آنان است. از اینرو، این حقطلبی و دادخواهی باید در همه روزهای سال، ادامه داشته باشد.
امسال نیز جهان در حالی از روز جهانی زنان و دختران در علم تجلیل کردند که زنان و دختران در افغانستان، بیش از چهار سال است که از آموزش ثانوی و تحصیل محروم هستند.
افغانستان در چرخه عقبگرایی و نقشهای در حال تغییر جهان
ملل متحد اعلام کرده است که موضوع اصلی امسال روز جهانی زنان و دختران در علم، تقویت نقش آنها در عرصههای چون هوش مصنوعی، علوم اجتماعی، ساینس، مهندسی و ریاضیات است.
این در حالی است که در افغانستان حاکمیت طالبان، خواستهها به حداقل کاهش یافته است. زیرا به دلیل ممنوعیتهای این حاکمیت، دختران بالاتر از صنف ششم نمیتوانند آموزش ببینند و از تحصیلات عالی نیز محروم هستند. این همان سن و سالی است که ازدواج اجباری بر آنان تحمیل میگردد. نگرانی از همینجا ناشی میشود و آیندهی تاریک و نامعلومی برای زنان و دختران این کشور در حال رقم خوردن است.
۱۶۰۷ روز محرومیت و ممنوعیت از آموزش ثانوی به مثابه یک فاجعه ملی
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) روز چهارشنبه اعلام کرد که در افغانستان از این مناسبت «با اندوه» یادآوری میشود، چون ۱۶۰۷ روز میشود که اداره طالبان، آموزش ثانونی را برای دختران ممنوع کرده است.
یوناما به این مناسبت بار دیگر خواستار بازگشایی مکتبهای دورههای متوسطه و لیسه به روی دختران شده است.
یوناما [به مناسب روز جهانی زنان و دختران در علم،] در بیانیهای در صفحه ایکس خود نوشته است: «بیش از چهار سال فرصت از دست رفته است و بدون زنان و دختران، آینده تمام بخشهای حیاتی [در افغانستان] تاریک است.»
زمان راستیآزمایی ادعاهای نادرست طالبان در مورد آموزش دختران، بیش از هر وقت دیگری فرا رسیده است. این کار اما با درخواست و نرمش و تقاضا ممکن نیست و باید از قوه قهریه کار گرفته شود. طالبان دولت نیست و تنها روسیه آنان را به رسمیت شناخته است که باید پاسخگوی اعمال ضد انسانی این گروه نیز باشند.
در این بیانیه ملل متحد همچنان آمده است: «ما درخواست خود را بار دیگر از مقامهای حاکم برای لغو این ممنوعیت تکرار میکنیم… اجازه دهید تا دختران افغانستانی درس بخوانند.»
این لحن، مضمحلانه و زیادی نرم است. در چنین مواردی میبایست راهکاری وجود داشته و نهادی قدرت مانند شورای امنیت ملل متحد وارد عمل شود تا بتوان به کشورهای خاطی از حقوق بشر و کنوانسیونهای حقوقی که اداره طالبان، یکی از آن کشورها است، اعمال فشار نماید.
در این بیانیه گفته شده است: «بیش از چهار سال است است که دختران و زنان افغانستانی از آموزش و کار منع شدهاند. این محرومیت نه تنها به حاشیه راندن آنان میانجامد، بلکه مانع جدی در برابر توسعه کشور و رفاه بلندمدت آن نیز به شمار میرود.»
در این بیانیه همچنان آمده است: «زنان باید در مرکزیت فراگیری علم قرار داشته باشند. ما همراه با شرکای خود به حمایت از آموزش برای همه ادامه میدهیم.»
هر چند در چهار سال گذشته ملل متحد و جامعه بینالمللی بارها از اداره طالبان خواستهاند تا ممنوعیت آموزش و تحصیل دختران را لغو کنند، اما مقامها در اداره طالبان به این خواستهها پاسخ مثبت نگفته و در مواردی این خواستها را «مداخله در امور داخلی» افغانستان عنوان کردهاند. در حالیکه برخورد طالبان با مردم افغانستان، به مثابه کشور اشغال است.
بخش زنان ملل متحد نیز در گزارشی گفته است که به دلیل محدودیتهای وضع شده از سوی طالبان، زنان افغانستان از استندردهای جهانی توسعه بشری به صورت چشمگیری عقب ماندهاند.
موضع اتحادیه اروپا
اتحادیه اروپا نیز به حمایت از آموزش زنان در افغانستان تاکید کرده است. نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان نیز از روز جهانی زنان و دختران در علم تجلیل کرده است.
در بیانیهای که از سوی این نمایندگی در شبکه ایکس به نشر رسیده، آمده است که نقش زنان و دختران در همه زمینهها به شمول پرستاری و قابلگی و تحقیق، حیاتی است.
مذهب به جای علم
مدارس مذهبی به نام دارالحفاظ، به جای مکاتب رسمی، تنها گزینه اجباری آموزشی دختران در افغانستان است. شاگردان مدارس مذهبی از جمله کابل و ولایت غزنی و دیگر شهرهای افغانستان در چهار سالگی حاکمیت طالبان؛ از مکاتب رسمی پیشی گرفتهاند.
با سپری شدن چهارمین سال حاکمیت طالبان بر افغانستان، مکاتب دولتی بیش از پیش تضعیف شدهاند و مدارس مذهبی جای آنها را گرفتهاند. برای بسیاری از کودکان، آموزش در مدارس مذهبی به تنها گزینه ممکن و گاه اجباری برای ادامه تحصیل تبدیل شده است. و این، خطر بنیادگرایی مذهبی را در میان درسخواندههای این مدارس، بیشتر میکند. طالبان و دیگر گروههای تروریستی اسلامی به راحتی از میان این طلبههای مذهبی پسر، سربازگیری میکنند. آنها تبدیل به کودککارگر و کودکسرباز میشوند. دختران طلبه این مدارس مذهبی نیز با شستشوی مغزی و به اجبار، تبدیل به کودکعروس میشوند.
آمار عددی ملل متحد و یونسکو
براساس آمار نهادهای ملل متحد، در نتیجه ممنوعیت آموزش دختران در سطوح متوسطه و لیسه، بیش از ۲ میلیون تن در افغانستان از آموزش محروم شدهاند.
ملل متحد همچنان گفته است: حدود ۸۰ فیصد زنان افغانستانی از آموزش و کار محروم شدهاند.
سازمان فرهنگی هنری یونسکو نیز از جامعه جهانی خواسته است که طالبان را تحت فشار قرار دهند تا اجازه دهند که دختران و زنان در مکاتب و دانشگاهها آموزششان را از سر بگیرند. براساس آمار این سازمان، بیش از دو میلیون دختر جوان از تحصیل محروم شدهاند.
