تحلیل

خروج شوروی از افغانستان ؛عشق، خروج، و آنچه هرگز خارج نشد

26 دلو 1404
۲۶ دلو ۱۳۶۷ مطابق با ۱۵ فبروری ۱۹۸۸ آغاز خروج شوروی از افغانستان بود. روند این خر‌وج، حدود یکسال طول کشید. و این مصادف با روز والنتاین هم بود.
  تقاطع «عشق» و «خروج ارتش» به‌عنوان دو روایت متضاد بستر تاریخی در ۱۵ فبروری ۱۹۸۹، آخرین نیروهای ارتش سرخ از پل دوستی رود آمو...
بیشتر بخوانید

پذیرش مهاجرت به‌مثابه یک بحران وجودی و یک امکان تازه

24 دلو 1404
پذیرش وضعیت مهاجرت فقط جابه‌جایی جغرافیایی نیست بلکه نوعی دگرگونی هویتی است. انسان نه‌تنها خانه و شهرش را ترک می‌کند بلکه شبکه‌ی معنا، احترام اجتماعی، نقش حرفه‌ای و تصویری را که سال‌ها از خود ساخته، موقتاً از دست می‌دهد. این همان چیزی است که روان‌شناسان آن را «سوگ مهاجرت» می‌نامند: اندوهی پنهان برای زندگی‌ای که دیگر وجود ندارد حتی اگر ...
بیشتر بخوانید

جنگ زبان؛ مذهب مشترک، چالش زبان مشترک

12 دلو 1404
‌جنگ زبان آنچه در افغانستان اتفاق افتاده است، یک تراژیدی است که نمایشنامه‌ی آن دیر یا زود نوشته خواهد شد. تراژیدیی که دنیا با آن همسو شده و به استمرار آن می‌کوشد. این تراژیدی، دو قربانی دارد: مردم و زبان. و یا بهتر است بگوییم پارسی‌زبان‌ها و زبان پارسی. دشمنی با زبان پارسی، سابقه طولانی دارد و شامل یکی از تراژیدی...
بیشتر بخوانید

قانونواره طبقاتی طالبان

5 دلو 1404
پیش از این‌که به نقد قانون طبقاتی جدید امارت اسلامی طالبان بپردازیم، بهتر است این پرسش را مطرح کنیم که قانون طبقاتی از کجا می‌آید؟ ما حداقل ۱۴۰۰ سال است که در یک بزنگاه تاریخی قرار داریم و وقت آن است که تکلیف‌مان را باید با خیلی چیزها روشن کنیم. این البته یک پرسش کلیدی است و به آن خواهیم پرداخت. قانونواره‌ها را چ...
بیشتر بخوانید

از «آپارتاید زبانی» تا سیاست محو یک هویت

21 جدی 1404
بعد از حدود چهار سال، اولین بار است که به دانشگاه هرات می‌آیم. آخرین‌باری که آمده بودم، یک سال بعد از تسلط طالبان بر افغانستان بود تا اسناد تحصیلی‌ام را بگیرم. زمان دانشجویی‌ام، بر سر کلمه‌های «پوهنتون و دانشگاه» جنجال بزرگی بود. بارها تا مرز درگیری کشیده شده بود. بعد از این جنجال‌ها، دانشگاه هرات اصلن تابلو نداشت. اما دیروز وقتی به...
بیشتر بخوانید

خانواده مردسالار، کالایی‌شدن بدن زن و خشونت اخلاقی

13 جدی 1404

در حاشیه مباحث پیرامون زلاله هاشمی و ساختار جنسیتی در افغانستان

چکیده: خشونت علیه زنان در افغانستان اغلب به سطح سیاست رسمی تقلیل داده می‌شود، حال آن‌که ریشه‌های آن در ساختار خانواده مردسالار و نظام‌های اخلاقی–دینی نهادینه شده است. این مقاله با تمرکز بر پرونده زلاله، زنی که در پی ت...
بیشتر بخوانید

۶ جدی ۱۳۵۸: اشغال سرخی که روی اشغال‌های سیاه را سفید کرد

8 جدی 1404
و با همه‌ی این‌ها: اما اشغال، چالش صلح اشغال خوب است یا بد؟ باید خردورزانه پاسخ داد. اگر خوب است برای همه خوب است و اگر بد است برای همه بد است. پاسخ، پارادوکسیکال نخواهد بود. پاسخ در یک در کلمه، بد است. حالا اشغال اگر بد است، چرا در مواردی به عنوان عمل قهرمانانه، ستایش و در مواری نکوهش می‌شود؟ آیا اشغال دو تعریف داش...
بیشتر بخوانید

چهارسال بایکوت: ادبیات، سانسور و شکنجه‌ی نویسندگان زیر سلطه طالبان

6 جدی 1404
طالبان افغانستان را به گورستان اندیشه تبدیل کرده‌اند؛ نویسندگان میان تبعید، سکوت اجباری، بازداشت، و حذف فیزیکی گرفتارند.
بیشتر بخوانید

حکومت چهار ساله‌ی‌ طالبان؛ انزوا، سرکوب وایستادگی مردم

23 اسد 1404
چهار سال حکومت سرکوب‌گرانهٔ طالبان علیه زنان، مردان و اقوام مختلف، و آگاهی از پیشینهٔ این گروه، موجب واکنش‌های هماهنگ و پراکندهٔ مردم افغانستان در داخل و خارج کشور شده است. مبارزه و مقاومت همه‌جانبه در قالب فعالیت‌های فرهنگی، رسانه‌ای، آموزشی، مدنی و نیز مبارزات مسلحانه تجلی یافته است. زنان و دختران با پذیرش خطر بازداشت، تبعید یا مجازات‌های شدید، تلاش کرده‌اند صدای خود را حفظ کنند و برای آینده‌ای بهتر بجنگند.
بیشتر بخوانید

نخود هر آش نباشیم

10 سرطان 1404
در جهانی که هر حادثه‌ای، به‌ویژه در فضای مجازی، به فریادی برای همدردی، خشم یا اعتراض جمعی تبدیل می‌شود، حضور ما افغانستانی‌ها در تحلیل و داوری اتفاقات دیگر کشورها گاه بیش از حد پررنگ است. اما این پرسش اساسی پیش می‌آید: آیا ما در جایگاهی هستیم که چنین نسخه‌هایی بپیچیم؟ وقتی هنوز زخم‌های خودمان باز و بی‌مرهم‌اند، چه‌گونه می‌توانیم برای د...
بیشتر بخوانید