وضعیت روانی زنان و دختران که آموزش و کار محروم شده اند ؛ از ۱۱۰ نفر ۹۸ نفرشان میگویند دیگر مثل قبل نمیخوابند. ۹۰ نفرشان خوابشان نامنظم شده است. بعضیها کابوس میبینند. بعضیها تا صبح بیدارند.
شاید برای زنان افغانستان، هشتم مارچ هنوز روز جشن نباشد، شاید بیشتر روزی برای یادآوری مبارزهای باشد که هنوز ادامه دارد. مبارزهای برای حق آموختن، حق کار کردن، حق انتخاب کردن و حتی حق نفس کشیدن در فضایی که انسان را به رسمیت بشناسد.
یکی از تازهترین روشهای فشار طالبان بر رسانهها، لغو مجوز نهادهای حامی خبرنگاران است. منابع در کابل میگویند وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان بهجز سه نهاد همسو با خودش، از جمله دو نهاد تازهتأسیس، مجوز فعالیت دستکم ۱۰ نهاد حامی رسانهها را لغو کردهاند. مرکز خبرنگاران افغانستان این اقدام را مخالف اصول بنیادین آزادی رسانهها دانسته و شدیداً آن را محکوم کرده است.
فعالان حقوق بشر افغانستان نامهای سرگشاده به گزارشگران ویژهی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد با استناد به شواهد میدانی و روندهای ساختاری، هشدار دادهاند که طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان، سیاستی آگاهانه و هدفمند را برای حذف زبان فارسیدری از عرصههای رسمی، آموزشی، اداری، رسانهای و فرهنگی در پیش گرفتهاند.
منابع محلی در کابل از اقدام به خودکشی یک زن ۴۵ ساله با خوردن داروی سمی موسوم به «مرگ موش» خبر میدهند. به گفته این منابع، این زن زمانی اقدام به خودکشی کرده که از سوی شوهرش مورد لتوکوب قرار گرفته و سپس تهدید به طلاق شده است. اعضای خانواده و به خصوص دختر ۱۹ سالهاش او را به شفاخانه منتقل کردهاند.
هر روز صبح، پیش از آنکه نور آفتاب، شهر هرات را روشن کند، دهها کارگر روزمزد در چهارراهها و کنار جادهها جمع میشوند. دستها در جیب، نگاهها به رفتوآمد موترها و امیدی که هر ساعت کمرنگتر میشود. برای بسیاری از آنها، انتظار از صبح تا غروب به عادتی تلخ بدل شده است؛ عادتی که اغلب به بازگشت با دستانِ خالی به خانه ختم میشود.
کمیته حمایت از روزنامهنگاران (CPJ) در آستانهی روز جهانی حقوق بشر (۱۰ دسامبر) با ارسال نامهی به سران دولتهای آسیایی، خواستار آزادی فوری خبرنگارانی شد که به دلیل انجام وظیفه حرفهای خود زندانی شدهاند. این وضعیت در افغانستان هم بحرانی و نگران کننده است.
سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) با ابراز نگرانی شدید از رفتار طالبان با خبرنگاران افغانستان اعلام کرده است که وادار ساختن خبرنگاران به اعتراف اجباری و تحقیر آنان در ملأعام، بیانگر مرحلهی تازهای از سرکوب بیرحمانهی رسانهها در افغانستان است.